Wat is een lasklem en wanneer gebruik je er een?
Een lasklem (ook verbindingsklem genoemd) is een klein component waarmee je twee of meer draden samenvoegt tot één elektrische verbinding, zonder te solderen en zonder dat je draadeinden in elkaar hoeft te draaien. Je steekt de gestripte draad in de klem, en een veer of hefboom zorgt voor een stevig, gasdicht contact. Het bekendste merk is WAGO, maar het werkingsprincipe is generiek: elke verbindingsklem doet hetzelfde werk.
Je gebruikt een lasklem telkens wanneer je draden moet verbinden binnen een aansluitdoos: bij het vertakken van een lichtcircuit, het verlengen van een te korte draad, of het koppelen van een toestel aan de vaste bedrading. In een Vlaamse woning werk je doorgaans met VOB-draad (massieve eenaderige installatiedraad) en met soepele snoeren van toestellen. Een lasklem gebruiken laat toe om beide draadtypes netjes te combineren.
Het grote voordeel tegenover de oude kroonsteen (suikerklem) is betrouwbaarheid: een hefboomklem klemt met een constante kracht, los je niet per ongeluk door trillingen, en je hoeft geen schroef aan te draaien die later kan loskomen. Toch geldt: een lasklem is geen vrijbrief om overal verbindingen te maken. Verbindingen horen altijd in een toegankelijke doos, nooit los in een muur of plafond weggewerkt.
Soorten lasklemmen (WAGO, klassieke, gel)
Niet elke klem past bij elke draad. Voor je een lasklem gebruiken gaat, kies je het juiste type op basis van het draadtype (massief of soepel) en de omgeving (droog, vochtig of buiten).
| Type | Geschikt voor | Typisch gebruik |
|---|---|---|
| Hefboomklem (bv. WAGO 221) | Soepel én massief, 0,2 tot 4 mm² | Algemene verbindingen, gemengde draden, herbruikbaar |
| Steekklem (bv. WAGO 2273) | Enkel massief (VOB-draad) | Vaste verlichtingscircuits, compacte aansluitdozen |
| Gelklem | Massief of soepel, vochtbestendig | Vochtige ruimtes, buiten, ondergronds (IP-bescherming) |
- Hefboomklem — je opent een hefboompje, steekt de draad in en klapt de hefboom dicht. Je ziet door het transparante huis of de draad goed zit. Ideaal als je soepele en massieve draad in dezelfde klem combineert, en je kunt ze opnieuw openen.
- Steekklem — je duwt de massieve draad gewoon in de opening; de interne veer houdt hem vast. Compact en goedkoop, maar bedoeld voor stijve VOB-draad en niet zomaar herbruikbaar.
- Gelklem — een hefboom- of steekklem die in een met gel gevuld huisje zit. De gel sluit vocht buiten, wat noodzakelijk is buiten of in een vochtige ruimte.
Let altijd op de aangegeven draaddoorsnede en het maximale aantal draden van de klem. Een te dunne of beschadigde draad maakt slecht contact.
Draden verbinden met een lasklem in 4 stappen
1. Werk spanningsloos
Schakel de zekering of automaat van het betreffende circuit uit en controleer met een spanningstester dat er écht geen spanning meer staat. Pas dan begin je. Dit is de belangrijkste stap bij een lasklem gebruiken.
2. Strip de draad
Verwijder de isolatie over 9 tot 13 mm, afhankelijk van wat de klem aangeeft (vaak staat het op de klem of de verpakking). Strip recht en zonder de koperader in te kerven. Te kort gestript geeft slecht contact, te lang gestript laat blank koper zien.
3. Insteken en hefboom sluiten
Steek de gestripte draad volledig in de klem tot tegen de aanslag. Klap bij een hefboomklem het hefboompje dicht; bij een steekklem hoor en voel je de veer aangrijpen. Geef een lichte trek aan de draad om te checken dat hij vastzit.
4. Controleer de verbinding
Controleer dat er geen blote draad zichtbaar is buiten de klem. Het koper moet volledig in de behuizing verdwijnen. Werk de klemmen netjes weg in de aansluitdoos en sluit het deksel.
Werk uitsluitend wanneer het circuit spanningsloos is en gecontroleerd met een spanningstester. Er mag na het sluiten van de klem geen gestripte draad zichtbaar zijn buiten de behuizing — blank koper kan kortsluiting of een elektrische schok veroorzaken.
Verbind je een lasklem in de aansluitdoos achter een stopcontact? Lees dan ook hoe je dat correct doet in onze gids over een stopcontact aansluiten.
Lasklemmen buiten of in een vochtige ruimte
In een droge binnenruimte volstaat een gewone hefboom- of steekklem. Maar buiten, in de tuin, in een kelder, een badkamer of een onverwarmde garage is vocht je grootste vijand. Vocht dringt binnen in een open klem, oxideert het koper en kan een lekstroom veroorzaken. Daarom gebruik je daar een gelklem of een verbindingsklem in een waterdichte behuizing met de juiste IP-beschermingsgraad.
Een gelklem is een gewone klem die in een gelgevuld huisje wordt geduwd. De gel omhult de verbinding en sluit lucht en water buiten. Voor toepassingen onder de grond, in een verdeeldoos buiten of bij tuinverlichting is dit de standaardoplossing.
- IP-graad — kies een behuizing met minstens IP44 voor spatwater buiten, en hoger (IP67/IP68) voor onderdompeling of ondergronds gebruik.
- Geen gewone klem buiten — een open hefboomklem hoort niet in een vochtige omgeving, ook niet “tijdelijk”.
- Trekontlasting — zorg dat draden niet aan de klem trekken; gebruik wartels of klemschelpen.
Treedt je aardlekschakelaar regelmatig uit nadat je buiten een verbinding hebt gemaakt? Vaak zit vocht in een verbinding aan de basis. In aardlekschakelaar valt uit lees je hoe vocht en lekstroom samenhangen en hoe je de oorzaak opspoort.
Veilig verbinden volgens het AREI
Het AREI (Algemeen Reglement op de Elektrische Installaties) bepaalt in Vlaanderen en België hoe je een installatie veilig maakt. Een lasklem gebruiken is volledig toegelaten, maar onder duidelijke voorwaarden. De belangrijkste: elke verbinding moet bereikbaar en controleerbaar blijven.
- Verbindingen alleen in een aansluitdoos — een lasklem hoort in een toegankelijke aansluitdoos met deksel, niet ingewerkt in pleisterwerk of weggestopt in een wand. Bij een keuring moet de inspecteur de verbinding kunnen openen en zien.
- Geen blote draad — er mag geen gestripte ader zichtbaar zijn buiten de klem. Alle stroomvoerende delen moeten afgeschermd zijn.
- Juiste klem voor de juiste draad — respecteer de draaddoorsnede en het draadtype dat de klem toelaat.
- Aarding niet onderbreken — verbind de geel-groene aarddraad even zorgvuldig als fase en nuldraad.
Maak je twijfel of een bestaande verbinding conform is? Een officiële elektriciteitskeuring brengt aan het licht of je verbindingen, aansluitdozen en bekabeling in orde zijn. Een net gemaakte lasklemverbinding in een toegankelijke doos, zonder blote draad, is precies wat een keurder verwacht te zien.